Kofeina może nieznacznie poprawiać wyniki testów poznawczych u młodych osób
Załadowana sztanga na stojaku. Zdjęcie ilustracyjne wygenerowane przez AI – nie przedstawia opisywanego wydarzenia.
Metaanaliza 14 badań wskazuje, że jednorazowe spożycie kofeiny wiązało się z niewielką poprawą wyników w testach poznawczych u osób do 20. roku życia. Autorzy zastrzegają, że badania obejmowały niewielkie próby.
Autorzy przeglądu połączyli wyniki badań porównujących jednorazowe doustne podanie kofeiny z placebo. W analizie uwzględnili 14 badań z udziałem 250 osób w wieku od 10,6 do 20 lat. Średnia wieku wynosiła 17,9 roku, a wśród uczestników było 124 sportowców, 112 osób z populacji ogólnej i 14 żołnierzy. Jak podaje Frontiers in Nutrition, w 13 badaniach zastosowano układ naprzemienny, w którym te same osoby przyjmowały kofeinę i placebo w różnych warunkach.
Łączny wpływ kofeiny na wyniki zadań poznawczych był niewielki, ale istotny statystycznie: standaryzowana wielkość efektu wyniosła 0,41. Największą poprawę odnotowano w zakresie szybkości psychomotorycznej i uwagi, a mniejszą w funkcjach wykonawczych. Efekt w przypadku czasu reakcji był większy niż w przypadku poprawności odpowiedzi, lecz różnica między tymi wynikami nie osiągnęła istotności statystycznej.
W analizie nie wykryto, by wiek, dawka kofeiny ani zwyczajowe spożycie kofeiny wpływały na siłę jej oddziaływania na wyniki. Nie oznacza to jednak, że takie czynniki na pewno nie mają znaczenia. Autorzy zaznaczają, że wnioski dotyczące regularnego spożycia opierają się na zaledwie siedmiu badaniach, a niewielka liczebność prób utrudnia wyciąganie pewnych wniosków. Badania oceniały doraźne działanie kofeiny, ale nie określiły optymalnej dawki dla młodych osób.
Nasz poradnik o kofeinie przedtreningowej opisuje typowy zakres dawek stosowanych przed wysiłkiem: 3–6 mg na kilogram masy ciała, zwykle 45–60 minut przed treningiem. Zwraca też uwagę, że reakcja na kofeinę zależy między innymi od indywidualnych uwarunkowań i tolerancji. Wyników tej metaanalizy nie należy traktować jako potwierdzenia takiego dawkowania dla osób niepełnoletnich – przegląd nie ustalał zaleceń dla tej grupy.
Badania dotyczyły jednorazowego przyjęcia kofeiny, więc nie pozwalają ocenić długoterminowych skutków regularnego stosowania.