Przenośne dynamometry wiarygodnie mierzą siłę kolana i stawu skokowego
Załadowana sztanga na stojaku. Zdjęcie ilustracyjne wygenerowane przez AI – nie przedstawia opisywanego wydarzenia.
Przegląd 123 badań wskazuje, że przenośne dynamometry wiarygodnie mierzą siłę kolana i stawu skokowego, ale nie zastępują jeszcze aparatury izokinetycznej.
Analiza objęła 123 badania z udziałem 5042 osób zdrowych oraz osób z problemami układu mięśniowo-szkieletowego kończyny dolnej. W 113 pracach wyniki połączono w metaanalizie. Naukowcy sprawdzali pomiary siły izometrycznej, czyli siły rozwijanej bez ruchu w stawie, dla prostowników i zginaczy kolana oraz mięśni odpowiadających za ruchy stawu skokowego.
Jak wynika z przeglądu opublikowanego w „The Journal of Orthopaedic and Sports Physical Therapy”, przenośne dynamometry zapewniały wystarczającą powtarzalność w większości analizowanych grup mięśni, pozycji badanego i sposobów unieruchomienia. Powtarzalność oceniano między innymi współczynnikiem korelacji wewnątrzklasowej. Wartość co najmniej 0,70 uznano za wystarczającą, a dowody potwierdzające jej uzyskanie miały zwykle umiarkowaną lub wysoką pewność.
Najmocniejsze potwierdzenie dotyczyło pomiarów wykonywanych przy zewnętrznym unieruchomieniu. W przypadku prostowników i zginaczy kolana, badanych w pozycji siedzącej, powtarzalność pomiarów była wysoka, a współczynnik korelacji wynosił od 0,82 do 0,90. Podobne dowody wysokiej pewności dotyczyły zewnętrznego unieruchomienia przy ocenie prostowników i zginaczy kolana oraz mięśni odpowiedzialnych za zgięcie podeszwowe w stawie skokowym.
Słabiej udokumentowano jednak trafność kryterialną, czyli zgodność wyniku z uznaną metodą odniesienia. Liczba takich danych była niewielka, a pewność dowodów wahała się od bardzo niskiej do wysokiej. W praktyce oznacza to, że przenośny dynamometr może być użytecznym narzędziem do oceny i monitorowania siły w codziennej pracy klinicznej, ale nie należy jeszcze traktować go jako bezpośredniego zamiennika dynamometrii izokinetycznej.
Przegląd powstał na podstawie wyszukiwania publikacji w bazach MEDLINE, Embase, CINAHL, SPORTDiscus i Web of Science, przeprowadzonego do kwietnia 2025 roku. Autorzy ocenili jakość metodologiczną badań według metodologii COSMIN oraz stopień pewności dowodów za pomocą zmodyfikowanego systemu GRADE.