Ronda Jean Rousey to amerykańska judoczka i zawodniczka MMA – pierwsza mistrzyni UFC w wadze koguciej kobiet (od 23 lutego 2013 roku do 14 listopada 2015 roku), pierwsza Amerykanka z oficjalnym olimpijskim medalem w judo (brąz Pekin 2008, kategoria do 70 kg) oraz pierwsza kobieta wprowadzona do UFC Hall of Fame. Urodzona 1 lutego 1987 roku w Riverside w Kalifornii, dorastała w rodzinie o tradycjach judo – jej matka AnnMaria DeMars była pierwszą Amerykanką, która zdobyła złoto na mistrzostwach świata IJF (1984, Wiedeń). Ronda zaczęła treningi w wieku 11 lat, a jako 17-latka była już najmłodszą amerykańską judoczką na igrzyskach olimpijskich w Atenach (2004). Cztery lata później w Pekinie zdobyła brąz olimpijski, a w 2010 roku rozpoczęła starty w amatorskich mieszanych sztukach walki. Jej dominacja w zawodowym MMA trwała 5 lat – odniosła 12 wygranych z rzędu, z czego 9 przez poddanie (dźwignia na staw łokciowy, tzw. armbar) – aż 8 z nich w pierwszej rundzie. Jej serię zakończyła dopiero Holly Holm dramatycznym nokautem (po kopnięciu w głowę) w drugiej rundzie na gali UFC 193. Po porażce z Amandą Nunes pożegnała się z MMA i przeniosła do WWE, gdzie zdobywała mistrzostwa Raw i SmackDown.
Korzenie w judo – od Pekinu 2008 do MMA
Ronda Rousey wyrosła w domu, w którym judo było obecne na co dzień. Matka AnnMaria DeMars (po rozwodzie z Ronem Rouseyem) była pierwszą Amerykanką ze złotem mistrzostw świata IJF i autorką książek o psychologii sportu. Ojciec Ron Rousey popełnił samobójstwo, kiedy Ronda miała 8 lat – temat ten zawodniczka wielokrotnie poruszała w swojej autobiografii „My Fight / Your Fight” (2015). Treningi judo w klubie matki w Burbank rozpoczęła w wieku 11 lat, a jako 16-latka osiągnęła pierwszy międzynarodowy sukces. Rok później, w 2004 roku, zdobyła złoto mistrzostw świata juniorów IJF.
Ateny 2004 i Pekin 2008 – brąz olimpijski
Na igrzyskach olimpijskich w Atenach (sierpień 2004) była najmłodszą amerykańską judoczką w historii – miała wtedy 17 lat i 7 miesięcy. W kategorii do 63 kg odpadła w pierwszej rundzie. Cztery lata później w Pekinie (sierpień 2008), już w kategorii do 70 kg, dotarła do ćwierćfinału, gdzie przegrała z Holenderką Edith Bosch. W repesażach dotarła do walki o brąz, w której pokonała Niemkę Annett Böhm – był to pierwszy oficjalny medal olimpijski Stanów Zjednoczonych w kobiecym judo. Rousey miała wtedy 21 lat.
Po igrzyskach w Pekinie ogłosiła zakończenie kariery judoczki – problemy finansowe (judo w USA nie jest dyscypliną komercyjną), złe traktowanie przez działaczy federacji i brak perspektyw przekonały ją do zmiany dyscypliny. W 2010 roku zaczęła amatorskie starty w MMA, docelowo trenując m.in. pod okiem Edmonda Tarverdyana w Glendale Fighting Club, gdzie uczyła się boksu, a także rozwijała umiejętności w brazylijskim jiu-jitsu i zapasach.
Era Strikeforce i poddania przez armbar (2011–2012)
Amatorski debiut Rousey w MMA nastąpił 6 sierpnia 2010 roku – w walce z Hayden Munoz zwyciężyła przez dźwignię na staw łokciowy (armbar) w zaledwie 23 sekundy. Natomiast jej profesjonalny debiut miał miejsce 27 marca 2011 roku na gali King of the Cage (pokonała Ediane Gomes w 25 sekund). Wszystkie swoje walki amatorskie i wczesne starcia zawodowe wygrywała w ten sam sposób – przez armbar w pierwszej rundzie, zazwyczaj poniżej minuty. Dziennikarze MMA zaczęli pisać, że „Rousey ma jedną technikę i wszyscy o tym wiedzą, a i tak nikt nie potrafi jej zatrzymać”.
Pas Strikeforce i pierwsza obrona
Po podpisaniu kontraktu ze Strikeforce w 2011 roku, Ronda po zaledwie czterech zawodowych zwycięstwach stanęła do walki o pas mistrzowski. 3 marca 2012 roku w Columbus pokonała Mieshę Tate przez armbar w 4:27 pierwszej rundy – Tate wytrzymała znacznie dłużej niż poprzedniczki, ale ostatecznie poddała się z uszkodzonym łokciem. 18 sierpnia 2012 roku w San Diego Rousey obroniła pas Strikeforce, wygrywając z Sarą Kaufman (również przez dźwignię na łokieć) w 54 sekundy pierwszej rundy. Była to ostatnia walka kobiet o pas Strikeforce w wadze koguciej – organizacja wkrótce została wchłonięta przez UFC.
Era UFC – pierwsza mistrzyni W-BW (2013–2015)
Dana White, prezes UFC, długo był sceptyczny wobec kobiecego MMA. Jeszcze w 2011 roku w wywiadzie dla TMZ powiedział, że kobiety „nigdy” nie będą walczyć w UFC. Dominacja Rousey w Strikeforce oraz jej potencjał marketingowy zmieniły jego zdanie – pod koniec 2012 roku Rousey przeszła ze Strikeforce do UFC, automatycznie zostając mistrzynią nowej dywizji.
UFC 157 – historyczna pierwsza walka kobiet w UFC
23 lutego 2013 roku w Anaheim odbyła się gala UFC 157 – pierwsza w historii UFC, na której walką wieczoru było starcie kobiet. Rousey pokonała Liz Carmouche przez dźwignię na łokieć w 4:49 pierwszej rundy. Carmouche jako pierwsza w karierze Rousey założyła jej niebezpieczne duszenie zza pleców (rear-naked choke) – Ronda o włos uniknęła poddania, po czym wyratowała się z opresji i zakończyła walkę swoim firmowym chwytem. Po gali Dana White przyznał, że postawa Carmouche zaskoczyła go bardziej niż same umiejętności Rousey.
Sześć obron pasa i seria zwycięstw w pierwszych rundach
W ciągu kolejnych dwóch i pół roku Rousey obroniła pas UFC sześciokrotnie:
- UFC 168, 28.12.2013 – Miesha Tate (rewanż), poddanie (armbar), 0:58 trzeciej rundy
- UFC 170, 22.02.2014 – Sara McMann, TKO (kolano na korpus), 1:06 pierwszej rundy
- UFC 175, 05.07.2014 – Alexis Davis, KO (ciosy pięściami), 0:16 pierwszej rundy
- UFC 184, 28.02.2015 – Cat Zingano, poddanie (armbar), 0:14 pierwszej rundy (rekord najszybszego poddania w mistrzowskiej historii UFC)
- UFC 190, 01.08.2015 – Bethe Correia, KO (cios pięścią), 0:34 pierwszej rundy
- UFC 193, 14.11.2015 – Holly Holm, KO (kopnięcie w głowę), 0:59 drugiej rundy (PORAŻKA)
UFC 193 i Holly Holm – koniec ery
14 listopada 2015 roku na Etihad Stadium w Melbourne odbyła się gala UFC 193 – jedna z najlepiej sprzedających się gal PPV w historii UFC (rekordowa frekwencja 56 214 widzów). Walką wieczoru był pojedynek Rondy Rousey z Holly Holm, byłą wielokrotną mistrzynią świata w boksie. Eksperci dawali Holm minimalne szanse – Rousey była ogromną faworytką (kursy rzędu -1100/-1500, gdzie postawienie 100 dolarów dawało zaledwie 8-10 dolarów zysku).
Druga runda – wysokie kopnięcie i nokaut
W pierwszej rundzie Holm pokazała perfekcyjną pracę na nogach, skutecznie blokując każdą próbę klinczu ze strony Rousey i punktując ją lewym prostym (jabem). Ronda wyglądała na sfrustrowaną i nieskoordynowaną – po raz pierwszy w dotychczasowej karierze. W drugiej rundzie, kiedy Rousey ruszyła z ostatnią desperacką próbą klinczu, Holm przepuściła atak i wyprowadziła potężne, wysokie kopnięcie na głowę (left high kick). Rousey straciła przytomność i upadła na matę. Holm dobiła ją kilkoma ciosami w parterze, po czym sędzia Herb Dean przerwał walkę w 59. sekundzie drugiej rundy.
Szok w społeczności MMA był gigantyczny – Rousey uważano dotąd za niezwyciężoną. Kilka tygodni po porażce zawodniczka udzieliła wywiadu w programie Ellen DeGeneres, w którym przyznała, że w szatni po walce zmagała się z myślami samobójczymi. Zrobiła roczną przerwę od startów i odcięła się od mediów.
UFC 207 i Amanda Nunes – ostatnia walka w MMA
Powrót Rousey do oktagonu nastąpił 30 grudnia 2016 roku w T-Mobile Arena w Las Vegas na gali UFC 207. Jej przeciwniczką była nowa mistrzyni Amanda Nunes, brazylijska zawodniczka, która zdobyła tytuł, nokautując Mieshę Tate. Walka okazała się dla Amerykanki jeszcze bardziej destrukcyjna niż starcie z Holm.
Nunes od pierwszych sekund zepchnęła Rousey do defensywy, rozbijając ją serią celnych, potężnych ciosów prostych. Po zaledwie 48 sekundach pierwszej rundy sędzia Herb Dean zainterweniował i przerwał pojedynek. Rousey nie odpowiadała na uderzenia, nie kontratakowała i nie próbowała klinczować. Po walce natychmiast opuściła oktagon bez udzielania wywiadu, co było bezprecedensowym zachowaniem w przypadku byłej mistrzyni. Z czasem stało się jasne, że to był jej definitywny koniec kariery w MMA.
WWE, filmografia i życie po MMA
W 2018 roku Rousey oficjalnie podpisała kontrakt z WWE, a jej debiut na ringu miał miejsce podczas gali Royal Rumble (28 stycznia 2018 roku). Jej pierwsza pełnoprawna walka odbyła się na WrestleManii 34, gdzie w drużynie z Kurtem Anglem pokonała Triple H i Stephanie McMahon (walkę zakończyła swoim firmowym chwytem – armbarem).
Tytuły w WWE i walki wieczoru WrestleManii
W trakcie swoich występów dla WWE Rousey wielokrotnie zdobywała mistrzostwa – w tym Raw Women’s Championship oraz SmackDown Women’s Championship. Była też główną gwiazdą WrestleManii 35 (7 kwietnia 2019) – pierwszej w historii gali z tego cyklu, którą wieńczył pojedynek kobiet (Rousey vs Charlotte Flair vs Becky Lynch). Pełniła też kluczowe role na WrestleManii 38 (2022) oraz 39 (2023). Pożegnała się z WWE latem 2023 roku.
Filmografia i biznes
Poza sportami walki Ronda Rousey próbowała swoich sił w Hollywood, grając m.in. w filmach: „Niezniszczalni 3” (2014), „Szybcy i wściekli 7” (2015) czy „Eskorta” (2018). W kwietniu 2021 roku ogłosiła pierwszą ciążę z mężem Travisem Browne’em (byłym zawodnikiem MMA), a we wrześniu tego samego roku na świat przyszła ich córka, La’akea. Latem 2024 roku Rousey ogłosiła, że spodziewa się drugiego dziecka.
Ronda Rousey a kobiece MMA – dziedzictwo
Wpływ Rousey na rozwój kobiecego MMA jest nie do przecenienia. Zanim Ronda wkroczyła na wielką scenę, Dana White publicznie deklarował, że kobiety nigdy nie będą walczyć w UFC. Dzięki niej powstały dywizje kobiece, a dziś zawodniczki rywalizują w czterech kategoriach wagowych. Rousey pozostaje jedną z najbardziej dochodowych gwiazd w historii kobiecego MMA pod względem sprzedaży PPV (gala UFC 193 sprzedała ok. 1,1 mln dostępów), a jej rekordy oglądalności wciąż plasują ją w historycznej czołówce organizacji.
- Pionierka wagi koguciej – pierwsza mistrzyni w historii UFC, sześć obron pasa, rekord najszybszego poddania w walce o tytuł (14 sekund z Cat Zingano).
- Gwiazda dwóch światów – pierwsza kobieta wywodząca się z UFC, która zdobyła główne pasy mistrzowskie w WWE i wystąpiła w walce wieczoru WrestleManii.
- Historyczna medalistka – pierwsza Amerykanka z oficjalnym medalem olimpijskim w kobiecym judo (Pekin 2008).
- UFC Hall of Fame – pierwsza kobieta włączona do Galerii Sław UFC (lipiec 2018).
Ronda Rousey – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Ile walk wygrała Ronda Rousey przez armbar?
Z 12 wygranych profesjonalnych walk MMA w karierze, Rousey zakończyła 9 przez poddanie dźwignią na staw łokciowy (armbar). Aż osiem z nich miało miejsce w pierwszej rundzie (w tym sześć w mniej niż minutę), a jedna zakończyła się w 3. rundzie (rewanż z Mieshą Tate na UFC 168). Pozostałe trzy zwycięstwa to nokauty: TKO kolanem na korpus (vs Sara McMann), KO ciosami pięściami (vs Alexis Davis) i KO ciosem z prawej ręki (vs Bethe Correia). Najszybsze poddanie w jej wykonaniu to 14 sekund w walce z Cat Zingano na UFC 184.
Co stało się w walce z Holly Holm na UFC 193?
14 listopada 2015 roku Rousey zanotowała pierwszą porażkę w karierze MMA, przegrywając z Holly Holm, byłą mistrzynią boksu. W pierwszej rundzie Holm zaprezentowała świetną pracę na nogach, unikając klinczu i trafiając ciosami prostymi. W drugiej rundzie (w 59. sekundzie) skutecznie znokautowała Rousey wysokim kopnięciem w głowę. Gala odbyła się na stadionie w Melbourne przy rekordowej widowni ponad 56 tysięcy osób. Porażka była dla Rousey na tyle dotkliwa, że w późniejszych wywiadach przyznała się do zmagań z myślami samobójczymi tuż po walce.
Czy Ronda Rousey wróci do MMA?
Po szybkiej porażce z Amandą Nunes na gali UFC 207 (30 grudnia 2016 roku) Rousey zakończyła karierę w MMA. Choć fani wielokrotnie spekulowali o jej potencjalnym powrocie do oktagonu, Amerykanka stanowczo to wykluczała. Skupiła się na występach w WWE, biznesie i życiu rodzinnym. Jej zawodowy rekord w MMA to 12 zwycięstw i 2 porażki.
Jakie były relacje Rondy Rousey z Mieshą Tate?
Ronda Rousey i Miesha Tate stoczyły dwie bardzo głośne walki, obie wygrane przez Rousey przez poddanie (armbar). Pierwsze starcie miało miejsce w marcu 2012 roku w organizacji Strikeforce, a rewanż w grudniu 2013 roku na gali UFC 168. Rywalizacja wykraczała daleko poza klatkę – zawodniczki darzyły się otwartą niechęcią i regularnie atakowały się werbalnie w mediach oraz podczas nagrywania programu The Ultimate Fighter. Tate zdołała zdobyć pas mistrzowski UFC dopiero po tym, jak Rousey straciła go na rzecz Holly Holm.
Co Ronda Rousey robi po zakończeniu kariery w WWE?
Po odejściu z WWE (jej ostatnia większa walka odbyła się na SummerSlam w 2023 roku) Rousey w pełni poświęciła się życiu prywatnemu i biznesowemu. Wraz z mężem Travisem Browne'em prowadzi hodowlaną farmę "Browsey Acres" w południowej Kalifornii. W 2024 roku Rousey zadebiutowała jako autorka powieści graficznych oraz ogłosiła drugą ciążę. Angażuje się również w działalność społeczną i sporadycznie gości w podcastach związanych ze sportami walki.
